Wiadomości |
 |
|
|
 |
Miasto |
 |
|
|
 |
Urząd |
 |
|
|
 |
Informacja publiczna |
 |
|
|
 |
Instytucje |
 |
|
|
 |
|
 |
Zabytki
|

|
 |
Zabytki i ważne miejsca w Lubaczowie |
W mieście jest ponad 450 obiektów o charakterze zabytkowym, w tym kilka znaczniejszych budowli. Większość z nich to drewniane, rzadziej murowane domy podmiejskie, pochodzące z XIX i początków XX wieku.
W swym kształcie urbanistycznym Lubaczów nawiązuje do układu średniowiecznego miasta lokacyjnego z II połowy XV w. W centrum położony jest czworoboczny rynek o zwartej zabudowie murowanej z przełomu XIX i XX wieku z ratuszem. Pośrodku zwraca uwagę zabytkowa studnia. W południowej części znajdują się dwa kościoły (rzymskokatolicki i cerkiew).
|
|
Ratusz (ul. Rynek 26) - to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów panoramy Lubaczowa. Budynek pochodzi z II połowy XIX wieku i ulokowany jest w ciągu zabudowy zachodniej pierzei rynku. Zewnętrzny wystrój ratusza pochodzi z lat 20. i 30. XX w. Ratusz zwieńczony jest charakterystyczną wieżyczką ze strzelistym hełmem. Obecnie swoją siedzibę ma tu Urząd Miejski.
|
Kościół parafialny św. Stanisława (ul. Kościuszki 2), neogotycki, wzniesiony w latach 1898-1899, rozbudowany w okresie 1981-1987.
W nim znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Łaskawej z 1598 r., przeniesiony ze Lwowa. Obraz namalował lwowski mieszczanin Józef Szolc-Wolfowicz, sprawujący urząd geometry miejskiego, a malarstwem zajmujący się dorywczo. Stworzył go by dać wyraz swojej wierze w życie wieczne i wstawiennictwo Matki Bożej, a zarazem by okazać swój ból po stracie kilkuletniej wnuczki Katarzyny Domagaliczówny.
Obraz przechowywany w kaplicy cmentarnej szybko uzyskał miano cudownego, l IV 1656 r. król Jan Kazimierz, po zwycięstwie pod Beresteczkiem, przeniósł go osobiście do katedry lwowskiej i umieścił w głównym ołtarzu. Tam też złożył śluby, ogłaszając Maryję Królową Polski. Później obraz powrócił do kaplicy cmentarnej, jednak w 1765 r. został ponownie umieszczony w katedrze. 12 V 1776 r. został ukoronowany przez arcybiskupa Wacława Hieronima Sierakowskiego. Po zakończeniu II wojny światowej przeniesiono go do Krakowa, a w 1974 umieszczono w Lubaczowie. 19 VI 1983 r. obraz Matki Bożej Łaskawej został ukoronowany na Jasnej Górze przez papieża Jana Pawła II.
Kościół od 1945 do 1991 r. pełnił funkcję prokatedry. W tym czasie bowiem Lubaczów był siedzibą arcybiskupa lwowskiego. W świątyni zwraca uwagę epitafium ks. Eugeniusza Baziaka, arcybiskupa lwowskiego, który przybył tu po opuszczeniu Lwowa w 1945 r. Interesujące są także obrazy: patrona świątyni św. Stanisława Biskupa Męczennika oraz św. Anny Samotrzeciej (prawdopodobnie z 1769 r.), umieszczony w prawej nawie, w ołtarzu bocznym. W ołtarzu bocznym umieszczone są relikwie bł. Jakuba Strzemię. W pobliżu w marmurowej niszy, znajduje się urna z sercem abpa Józefa Bilczewskiego. Uwagę zwraca także epitafium ks. Eugeniusza Baziaka, arcybiskupa lwowskiego, który przybył tu po opuszczeniu Lwowa w 1946 r.
Przed kościołem znajduje się od 1994 r. obelisk poświęcony "Żołnierzom Niepodległości". W bramie nad jej zwieńczeniem stoją cztery kamienne posągi świętych, wykonane w 1935 r. przez Wasyla Gudza. Do kościoła św. Stanisława przylega postmodernistyczny kościół pw. bł. Jakuba Strzemię, wybudowany w latach 1981-1987 według projektu Romana Orlewskiego na planie wielkiego krzyża z ukośnie ściętymi ramionami, a w roku 1991 podniesiony przez papieża Jana Pawła II do rangi konkatedry diecezji zamojsko-lubaczowskiej. W latach 1945-1991 kościół pełnił funkcję prokatedry i był siedzibą arcybiskupa lwowskiego. W bocznych kaplicach są dwie płyty z płaskorzeźbami: ks. arcybiskupa Eugeniusza Baziaka i ks. prałata Zygmunta Gorazdowskiego. W podziemiach znajdują się krypty z sarkofagami biskupów lwowskich: Jana Nowickiego, Mariana Rechowicza o kardynała Władysława Rubina.
W lubaczowskiej konkatedrze znajdują się jeszcze dwa kresowe obrazy sakralne: Ekstaza św. Marka (lata 90. XVII w.) z popijarskiego kościoła na Warężu oraz Ofiarowanie Pańskie Alojzego Reichmana (1843) zkościoła seminaryjnego. Jest tu także obraz bł. Jana z Dukli, dzieło znanego lwowskiego malarza Stanisława Kaczora-Batowskiego.
|
|
|
Kościół pw. św. Karola Boromeusza (ul. Adama Mickiewicza 85). Wybudowany w latach 1995-1998 wg projektu Stanisława Dzioba z Przemyśla. Wzniesiony na planie z trójnawowym korpusem i wydzielonym prezbiterium. Nad głównym wejściem znajduje się wieża. Kompozycja rzeźbiarska ukazuje Zmartwychwstanie Chrystusa. Obrazy Matki Bożej Nieustającej Pomocy i Chrystusa Miłosiernego wykonane przez lubaczowskiego artystę Wojciecha Mamczura. W oknach znajdują się witraże przedstawiające m.in. Jana Pawła II, patrona kościoła św. Karola Boromeusza, św. Brata Alberta, bł. Matkę Bernardynę i św. Jana z Dukli. 2 czerwca 2006 r., w 15. rocznicę wizyty apostolskiej Ojca Świętego w Lubaczowie, przed kościołem został odsłonięty i poświęcony pomnik Jana Pawła II. Twórcą pomnika jest prof. Czesław Dźwigaj z Krakowa.
|
Cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja, murowana, wzniesiona w 1883 r. wg projektu wybitnego ukraińskiego architekta Wasyla Nahirnego. Neobizantyjska sylwetka z wyniosłą kopułą - orientowana na planie krzyża łacińskiego, z kopułą na skrzyżowaniu nawy i transeptu. Ściany pokryte są polichromią figuralną wykonaną w końcu XIX w. przez Antona Jabłonowskiego. Pochodzący z niej XVII-wieczny ikonostas-wykonany przez wybitnych malarzy ruskich w końcu XVII w. - znajduje się obecnie w grekokatolickiej katedrze w Przemyślu.
|
Galeria Sztuki Ludowej (ul. Rynek 25) - powstała w 2004 r. Celem galerii jest ukazywanie tradycji, dawnych obyczajów i rzemiosła tych terenów. Wystawiana są tu prace artystów ze Stowarzyszenia Twórców Ludowych Ziemi Lubaczowskiej. Czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00 - 16.00. W siedzibie galerii mieści się Centrum Informacji Turystycznej, gdzie można uzyskać informacje o atrakcjach turystycznych Lubaczowa i okolic. Do nabycia są również foldery, książki, mapy naszego regionu. Więcej informacji >>>
|
|
Stara apteka (ul. Mickiewicza 26). Budynek wzniesiony w 1900 r. - murowany z oryginalnym drewnianym portykiem - jest najciekawszym przykładem architektury drewnianej przełomu XIX i XX wieku w powiecie lubaczowskim.
|
Dom Ladów (ul. Kościuszki 43). Dom wybudowany w latach dwudziestych XX wieku. Posiada ganek z czterema kolumnami. Zbudowany przez Franciszka Ladę. Był domem rodzinnym Mariana Kopfa, artysty i malarza, który wykładał w Krakowie. Aktualnie remontowany.
|
|
Willa Friserów zwana Ganterówką (ul. Mickiewicza 32). Zbudowana na początku XX w. Budynek ciekawy pod względem architektonicznym (mieściło się tu kiedyś gimnazjum).
|
|
Pomnik Niepodległości. U zbiegu ulic Kościuszki, Sienkiewicza i Słowackiego stoi pomnik postawiony w 1961 r. ku czci rozstrzelanych i poległych w latach 1939-1944, który został odremontowany i odsłonięty ponownie 11 listopada 2008 r. pod nazwą Pomnik Niepodległości. Projekt przebudowy przygotował Marcin Głuchowski. Autorem orła natomiast jest rzeźbiarz Marek Dryniak. Orzeł ze starego pomnika znajduje się za budynkiem Muzeum Kresów w Lubaczowie.
|
Muzeum Kresów – stary spichlerz (ul. Sobieskiego 4). Mieści się w starym podworskim spichlerzu z pocz. XIX w. Powstawało ze zbiorów związanych z historią i kulturą tego regionu, gromadzonych w latach 50. i 60. XX w. przez Włodzimierza Czerneckiego. Duży wkład w jego tworzenie miał Marian Kopf, artysta, malarz pochodzący z Lubaczowa, który przekazał kilkadziesiąt prac głównie akwareli i rysunków, co dało początek kolekcji współczesnego rysunku artystycznego. Muzeum posiada trzy sale do wystaw stałych, które obejmują dzieje miasta i regionu, kulturę materialną wsi lubaczowskiej i dzieje Kresów oraz dwie sale do wystaw czasowych i bibliotekę z księgozbiorem naukowym. Zbiory zostały zgromadzone w czterech działach: archeologicznym, historycznym, etnograficznym i artystycznym. We wnętrzach dawnego spichlerza ukazano bogactwo historii i kultury ziemi lubaczowskiej, należącej do dziedzictwa kulturowego Kresów. Wystawa historyczna ukazuje dzieje regionu od czasów prehistorycznych po współczesność. Ekspozycja etnograficzna przybliża zwiedzającym podstawowe dziedziny życia ludności wiejskiej na przełomie XIX i XX w. Stała wystawa „Sztuka Kresów” nawiązuje do dziedzictwa kulturowego trzech grup etnicznych: polskiej, ruskiej (ukraińskiej) i żydowskiej. Muzeum posiada kolekcję portretu kresowego i polskiego rysunku współczesnego, które mają zasięg ponadregionalny. Zbiory współczesnego rysunku zawierają prace wybitnych artystów: Tadeusza Kulisiewicza, Jonasza Sterna, Alfreda Lenicy, Aleksandra Kobzdeja, Marii Jaremy, Erny Rozenstein, Kazimierza Mikulskiego, Zdzisława Beksińskiego, Jacka Waltosia, Henryka Wańka, Adama Hoffmana, Teresy Pągowskiej, Jana Dobkowskiego, Ryszarda Otręby i innych. Od 1993 r. muzeum organizuje konkurs – Triennale Polskiego Rysunku Współczesnego. Od 1994 r. w posiadaniu muzeum znalazł się zabytkowy zespół pałacowo-parkowy, a w 1998 r. także teren podworski do niego przylegający. Nazwa Muzeum Kresów w Luba- czowie obowiązuje od 2004 r. Jednym z celów działalności muzeum jest odnowienie zespołu zamkowo parkowego i przywrócenie jego roli w życiu społeczno-kulturalnym miasta i powiatu. Stąd pomysł na utworzenie Parku Historyczno-Etnograficznego „Przygródek-wspólnota kultur”. Nazwa nawiązuje do dawnego podgrodzia okalającego zamek. Główną rolę w działalności kulturalnej „Przygródka” będzie pełniła położona u podnóża zamku „Galeria Oficyna” (dawne przedszkole). Projekt parku zakłada podzielenie go na kilka części – zamek, folwark, park i uliczkę małomiasteczkową, w skład której wejdą domy reprezentujące lokalną odmianę architektury, tzw. styl lubaczowski – z domem polskim, niemieckim, ukraińskim i żydowskim. Zostanie tu rozmieszczonych 20 zabytków architektury drewnianej. Na terenie parku znajdują się stare lipy i ponad osiemdziesięcioletnie olchy.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Murowany zamek lubaczowski w obrazach Mariana...
|
|
|
Wzgórze zamkowe – wykopaliska archeologiczne. Znajduje się w zabytkowym zespole pałacowo-parkowym przy ul. Sobieskiego przy „Galerii Oficyna”.
Pozostałości zamku usytuowane ok. 500 m od kościoła parafialnego, na płd.-wsch. od niego, nad rzeczką Wisznią. Ulokowano go na sztucznie usypanym wzgórzu wśród nadrzecznych bagien, w miejscu wczesnośredniowiecznego grodu. W XVII w. byt wielokrotnie niszczony i palony przez Tatarów. Opis z 1765 r. podaje, że zamek „na okopie stojący" był otoczony drewnianymi umocnieniami, wewnątrz których stał drewniany dwór z oficynami. W XIX w. na ich miejscu stanęły budynki fabryczne. Dziś jedynym zachowanym budynkiem z kompleksu zamkowego jest murowany, piętrowy spichlerz z XVI1-XV1II w. mieszczący bardzo interesujące Muzeum Regionalne. Stoi on przy ul. Sobieskiego. Po jej drugiej stronie, w parku, znajduje się wzgórze zamkowe. Był tu także dwór z 2 po). XVIII w., rozebrany w 1949 r.(...)
Podczas prowadzonych badań archeologicznych prowadzonych na terenie zamkowego wzgórza znaleziono drewniane pozostałości dawnego grodu. Badania drewna pozwoliły określić ramowe datowanie, które mieści się w granicach między końcem IX i X wieku. Pozwala to przesuwać początki lubaczowskiego ośrodka grodowego znacznie wstecz. Wczesne grodzisko zniknęło prawdopodobnie około X lub XI wieku, co zapewne miało związek z walkami, jakie toczyły się między Polską i Rusią o tereny pograniczne. Nowy gród, który powstał na tym samym miejscu, ograniczał się prawdopodobnie do rejonu dzisiejszego Wzgórza Zamkowego. Drewniany gród z okresu państwowego, wzmocniony przez Kazimierza Wielkiego istniał do XIV lub XV wieku. W miejscu najstarszego grodu rozwijała się wtedy osada przygrodową, tzn. zniwelowano dawne nasypy wałów i wyrównano fosę zewnętrzną. Właśnie z tą osadą związana jest większość wczesnośredniowiecznych zabytków znalezionych podczas prac wykopaliskowych.
Odkryto wiele ciekawych przedmiotów. Znaleziono naczynia ceramiczne, a także szklane bransoletki, pierścionki, grzebienie wykonane z kości zwierząt. Liczba szklanych bransolet może świadczyć o tym, że od XII-XIII w. były tu robione ozdoby typowe dla wczesnośredniowiecznej Rusi. Odkrycie lubaczowskie jest porównywane do odkrycia w Biskupinie, a być może są tutaj ślady jeszcze wcześniejszego osadnictwa.
Szczególnym znaleziskiem jest – brązowy enkolpion - relikwiarz w kształcie krzyża pochodzący z XI-XIII wieku. W Polsce znaleziono do tej pory tylko dwa podobne. Jeden w Przemyślu, drugi w Czermnie na Lubelszczyźnie. Być może znajdują się w nim relikwie z początków chrześcijaństwa w Polsce. Archeolodzy prowadzący badania, wyrazili przekonanie, że historia najstarszego grodu na terenie Lubaczowa sięga okresu plemiennego lub lub samych początków okresu państwa Piastów i Rurykowiczów.
Chcesz wiedzieć więcej o wykopaliskach. Kliknij tutaj.
|
|
Relikty wału drewniano-ziemnego w trakcie...
|
|
|
|
|
|
Skrzynia wału drewniano-ziemnego. Widok z...
|
|
|
|
Kapliczka św. Jana Nepomucena - znajduje się za budynkiem Muzeum Kresów przy ul. Sobieskiego. Powstała w XVIII w. Założona na planie kwadratu, jednokorpusowa, zwieńczona profilowanym szczytem. Zniszczona podczas wojny, została odnowiona dopiero w latach 80. XX w. Znajdują się w niej polichromowane podobizny świętych: Wojciecha, Stanisława oraz na zewnątrz Franciszka i Antoniego Padewskiego, a także przedstawienia bł. Jakuba Strzemię, św. Brata Alberta (Adama Chmielowskiego) i bł. Siostry Bernardyny (Marii Jabłońskiej). Wewnątrz znajduje się także wizerunek Matki Boskiej Lubaczowskiej.
|
|
W lesie na Niwkach (peryferie miasta) znajduje się zbiorowa mogiła, w której pochowano 80 Polaków - więźniów z Lubaczowa, rozstrzelanych przez Niemców 14 sierpnia 1941 r. Mogiła ma formę betonowej płyty ze ścianą pomnikową, której boczne części wieńczą dwie ozdobne kolumienki z kulami na szczycie. Z przodu pomnika umieszczona jest tablica.
|
Krzyż nazwany "TUREK" (z przełomu XVII i XVIII w.). Upamiętnia walki z Tatarami. Znajduje się na cmentarzu w Żelichówce (wschodnia część miasta) - prosty, wykonany przez kamieniarzy z Brusna. Inny krzyż uznawany za pamiątkę po najeździe Tatarów w 1672 r. znajduje się na terenie Lisich Jam.
|
|
Rogatka - przy moście na Wiszni. Budynek ten został wzniesiony w 1929 r. wg projektu inż. Władysława Ruebenbauera. Początkowo pobierano w nim opłaty za przejazd przez most od strony miasta. Rogatka ma czterospadowy łamany dach, frontowe podcienie wsparte na trzech filarach, jest przykładem stylu dworkowego.
|
|
Na podstawie: Artur Pawłowski "ROZTOCZE Puszcza solska, lasy janowskie i wyżyna wołyńska (czesc polska) PRZEWODNIK turystyczny Wydanie II, Warszawa 2000
Ewa Pękała "Ziemia Lubaczowska" .Przewodnik. Rzeszów 2009
|
|

Informacje wprowadził: , 2007-02-07 13:04:52
Ostatnia modyfikacja: , 2011-03-21 09:09:30
|
 |
Gospodarka |
 |
 |
|
Dla turystów |
 |
 |
|
Lubaczów nocą |
 |
 |
|
Kultura, Oświata |
 |
 |
|
Galerie Fotograficzne |
 |
 |
|
W wolnej chwili |
 |
 |
|
|