Lubaczów
szukaj
Poniedziałek, 20 listopada 2017r.

LS

Wiadomości

Miasto

Urząd

Informacja publiczna

Instytucje

Kultura, Oświata, Sport

x

Organizacje

Herb i Sztandar drukuj
Herb i Sztandar Gminy Miejskiej w Lubaczowie

Herb Gminy Miejskiej Lubaczów

Rada Miasta Lubaczowa uchwałą nr 100/X/2007 z 4 lipca 2007 r. w sprawie wprowadzenia zmian i ustalenia jednolitego tekstu Statutu Gminy Miejskiej Lubaczów ustanowiła herb miasta Lubaczowa w oparciu o opinię Komisji Heraldycznej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Opis

Na tarczy gotyckiej w polu czerwonym majuskulna, złota litera „L”.

Idea i uzasadnienie historyczne

Lubaczów pojawił się po raz pierwszy w źródłach w 1214 r. w charakterze stolicy wołości, należącej do księstwa przemyskiego, będącego integralną częścią Rusi Halicko – Włodzimierskiej.

Węgierski namiestnik Rusi ks. Władysław Opolczyk w 1376 r. w pobliżu grodu lokował na prawie magdeburskim miasto Lubaczów. W 1388 r. Władysław Jagiełło wraz z ziemią bełską przekazał Lubaczów, jako wiano swojej siostry Aleksandry, księciu mazowieckiemu Ziemowitowi IV. W 1462 r. Kazimierz Jagiellończyk wcielił ziemię bełską do Korony, tworząc województwo bełskie z powiatem lubaczowskim w jego składzie. Powiat lubaczowski zlikwidowano w 1531 r., a jego obszar wcielono do powiatu bełskiego. Po 1772 r. Lubaczów należał do cyrkułu bełskiego z siedzibą w Zamościu, a później do cyrkułu żółkiewskiego. W 1865 r. utworzono powiat cieszanowski. Ponownie Lubaczów odzyskał rangę stolicy powiatu w niepodległej Polsce 1 stycznia 1923 r. W latach 1939-1941 znajdował się pod okupacją sowiecką. Po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej 1944 r. Lubaczów pozostał przy Polsce, jako stolica powiatu w województwie rzeszowskim. Reforma administracyjna z 1975 r. przydzieliła miasto do województwa przemyskiego. W 1999 r. Lubaczów stał się siedzibą władz samorządu powiatowego w województwie podkarpackim.

Godłem lubaczowskiego herbu jest litera „L”, będąca monogramem legendarnego pana grodowego Lubacza, od którego imienia gród, a później miasto otrzymały nazwę Lubaczów. Wybitny polski heraldyk Marian Gumowski twierdzi, że w najstarszym herbie miasta występowała prosta litera „L” na błękitnym tle gotyckiej tarczy. W zbiorach Biblioteki XX Czartoryskich w Krakowie znajdują się dwa dokumenty z najwcześniejszymi pieczęciami miasta. Najstarszy manuskrypt pochodzi z 1567 r. Występuje na nim wypukła pieczęć opłatkowa o średnicy 22mm z napisem w otoku: „Sgillum * Civitatis * Lubaczow. W centrum na późnogotyckiej tarczy umieszczona jest majuskulna litera „L”. Podobną pieczęć zawiera dokument z 1725 r., z tym, że w tym przedstawieniu litera „L” naniesiona jest na tarczę turniejową.

Na pytanie, dlaczego i kiedy literę zaczęto pisać kursywą, trudno znaleźć odpowiedź.

W monarchii naddunajskiej miasta posiadały pełną swobodę decydowania o kształcie swoich herbów. Władze sporadycznie podejmowały próby narzucania uregulowań administracyjnych. Na pieczęciach Zwierzchności Gminnej Miasta Lubaczowa z XIX w., spotykamy kilka nowych elementów godła: litera „L” występuje na pokrytym poziomymi kreskami polu w kształcie koła, na którym osadzona jest korona, po bokach ściśle przylega do okręgu wieniec z liści laurowych, niżej usytuowano otwartą księgę. Jak dotąd nikt nie dotarł do informacji o przyczynach tych zmian.

Próbę wyjaśnienia powodów umieszczenia nowych elementów godła możemy podjąć jedynie w oparciu o ich symboliczne znaczenie. Wieniec laurowy zdobił w starożytnym Rzymie tryumfujących wodzów. W naszym wypadku podkreśla zasługi wojenne miasta i jego obywateli. Otwarta księga udostępnia wiedzę i być może upamiętnia otwarcie w Lubaczowie placówki kulturalno – oświatowej np: szkoły powszechnej lub Czytelni Polskiej. Może też honorować zasłużonego nauczyciela, o którym już od dawna nikt nie pamięta. Niezwykle tajemnicze jest koło. Trudno powiedzieć, czy oznacza: pierścień, Słońce, Księżyc, czy może monetę? W jakim celu na pole koła naniesiono poziome pasy? Czy jest to stosowany w heraldyce kod kreskowy? Jeśli tak, to informuje o błękitnym kolorze pola tarczy.

Na dokumencie z 1911 r. podpisanym przez burmistrza Kozłowskiego pojawia się pieczęć z napisem w otoku: „Zwierzchność Gminna Kr. Woln. Miasta Lubaczowa.” Natomiast herb jest bardziej rozbudowany od poprzedniego. Nowy element stanowi okalający całość od dołu aż po koronę wieniec laurowo – dębowy. Gałązka laurowa występuje po prawej stronie heraldycznej, a dębowa, symbolizująca zasługi na polu pracy cywilnej, po prawej . Wieniec poprzednio ściśle przylegający do okręgu, w tym przypadku od niego odchodzi i jest mniej czytelny . Tło litery „L” nie posiada kresek.

W zbiorach archiwalnych Muzeum Kresów w Lubaczowie przechowywane są liczne dokumenty wystawione przez Urząd Miejski Królewskiego Wolnego Miasta Lubaczowa w latach 20. i 30. XX w. Możemy na nich dostrzec kolejne zmiany. Najistotniejsze to:

  • pole z monogramem bardziej zbliżone jest do elipsy niż do koła i pozbawione poziomych kresek;

  • korona umieszczona jest wyraźnie nad krążkiem;

  • dawny wieniec laurowy przylegający do koła, teraz już go nie przypomina i jeszcze bardziej

jest odchylony od okręgu;
  • wyraźnie widoczne są jagódki wawrzynu i żołędzie dębu.

Niestety na podstawie odcisków pieczęci nie możemy określić barw herbu. Domniemamy kod kreskowy pojawia się tylko na najstarszych XIX w. pieczęciach, a na kolejnych odciskach zanika.

W drugiej połowie XX w. pojawiły się barwne wersje lubaczowskiego herbu, tworzone przez artystów – plastyków, według ich własnych koncepcji, najczęściej bez zachowania elementarnych zasad heraldyki. W wyniku tej twórczości do dziś na sztandarach, emblematach, czy w wydawnictwach można spotkać przeróżne herby Lubaczowa we wszystkich kolorach i odcieniach. Warto przypomnieć w tym miejscu, że barwami heraldycznymi są cztery barwy czyste: czerwień, błękit, zieleń, czerń oraz dwa metale: złoto i srebro, oddawane przy pomocy barwy żółtej i białej. Występują też barwy naturalne spotykane w przyrodzie np: karnacja skóry. Nie stosuje się cieniowania. Często zmieniano też elementy godła np: litera „L” umieszczana jest na krążku albo w pierścieniu lub bezpośrednio na tarczy. A przecież jedną z podstawowych zasad heraldyki jest niezmienność znaku herbowego.

Na obowiązującym w latach 90. XX w herbie czerwona litera „L” umieszczona jest na złotym krążku otoczonym wieńcem laurowo – dębowym, niżej występuje otwarta księga i otaczający całość wieniec laurowo – dębowy, lecz nie dochodzący do złotej korony. Tło stanowi błękitne pole gotyckiej tarczy. Również ten herb budził wiele wątpliwości. Przede wszystkim, jaki był sens umieszczania dwóch takich samych wieńców? Po drugie nie było pewności, czy kolory zostały właściwie dobrane?

Prawdziwą sensacją okazał się list, jaki otrzymał w grudniu 2002 r. dyrektor Muzeum Kresów w Lubaczowie dr Zygmunt Kubrak od wicedyrektora do spraw muzealnych Zamku Królewskiego na Wawelu Jerzego Tomasza Petrusa. Autor pisma informuje, że odnalazł niepublikowane opracowanie wojewódzkiego konserwatora zabytków we Lwowie Józefa Piotrowskiego pt.: Godła miast powiatowych województwa lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego, Lwów 1929. Następnie przytacza zawarty tam opis herbu Lubaczowa: Na środku pola w pasy białe i czerwone otwarta złota księga, po jej bokach dwie zielone gałązki, z lewej strony ( patrzącego) wawrzynowa z jagódkami, z prawej dębowa z żołędziami, nad księgą srebrny krążek z dużą literą L, po obu stronach krążka jelenie rogi z rożkami małymi tylko os stron zewnętrznych, nad krążkiem złota korona. Tą wersję potwierdzają dokumenty Urzędu Miasta z lat 20. i 30. XX w. oraz sztandar i pieczęć Związku Obrońców Królewskiego Wolnego Miasta Lubaczowa, na których występują wyraźne jelenie rogi.

W obliczu chaosu związanego ze znakiem rozpoznawczym miasta władze Lubaczowa w 2006 r. zwróciły się z prośbą o opinię do Komisji Heraldycznej przy MSW i A. W odpowiedzi przewodniczący Komisji prof. Stefan K. Kuczyński przesłał następującą opinię: „Pierwotny, poprawny herb Lubaczowa zawiera w polu tarczy herbowej monogram nawiązujący do nazwy miasta – literę „L”. Występowała ona na pieczęciach miasta z okresu przedrozbiorowego. Rozbudowa wyobrażenia napieczętnego, wzbogaconego o elementy ornamentyki zewnętrznej, obserwowana jest na pieczęciach miasta poczynając od XVIII i XIX w. Na pieczęciach zaczyna występować okrągła tarcza umieszczona w rokokowym kartuszu, którego kształty niesłusznie zostały zinterpretowane, jako jelenie rogi. Tarczę herbową umieszczano na postumencie, który błędnie został odczytany, jako otwarta księga. Do kompozycji herbowej dołączono również złotą koronę, wieńczącą okrąg z literą „L”. Użycie korony nie znajduje merytorycznego uzasadnienia w herbie Lubaczowa.

Komisja Heraldyczna uznaje, że najwłaściwsze byłoby odwołanie się do najstarszego herbu Lubaczowa, poświadczonego źródłowo na pieczęciach z XVI – XVIII w., przedstawiającego w polu tarczy literę majuskułową „L”, bez późniejszych dodatków.”

Na podstawie opinii Komisji Heraldycznej przy MSW i A Rada Miasta Lubaczowa podjęła 4 lipca 2007 r. uchwałę nr 100/X/2007w sprawie wprowadzenia zmian i ustalenia tekstu jednolitego Statutu Gminy Miejskiej Lubaczów, na mocy której ustanowiła herb miasta Lubaczowa zgodny z opisem zawartym w par. 1 ust. 4: na czerwonym polu tarczy gotyckiej majuskulna, złota litera „L”.


Symbolika

Godłem lubaczowskiego herbu jest litera „L”, będąca monogramem legendarnego pana grodowego Lubacza, od którego imienia pierwotnie gród, a później miasto otrzymały nazwę Lubaczów.

Bibliografia

Marian Gumowski, Najstarsze pieczęcie miast polskich XIII-XIV w., Toruń 1960.

Miasta Polskie w Tysiącleciu, Wrocław 1965 – 1967.

Józef Piotrowski, Godła miast powiatowych województwa lwowskiego, tarnopolskiego

i stanisławowskiego, Lwów 1929.
Opracował Zenon Swatek

                                                                       

                                                Sztandar Gminy Miejskiej Lubaczów   



Idea i symbolika

Rada Miasta Lubaczowa10 marca 2006r. podjęła decyzję o ufundowaniu sztandaru Gminy Miejskiej Lubaczów, w celu upamiętnienia 630 rocznicy lokacji miasta, a także dla wystawienia pocztu sztandarowego na uroczystość obchodów w Lubaczowie 350-lecia „Ślubów Lwowskich” Jana Kazimierza złożonych w katedrze lwowskiej przed obrazem Matki Boskiej Łaskawej. Parafia lubaczowska p.w. św. Stanisława BM, jako spadkobierczyni tradycji archidiecezji lwowskiej w sposób szczególny oddaje cześć Matce Boskiej Łaskawej, której wizerunek widnieje w ołtarzu głównym kościoła farnego.

Na sztandarze postawiono umieścić, oprócz herbu i oficjalnej nazwy gminy samorządowej, symbole i wartości, zaczerpnięte z lokalnej historii i tradycji, kształtujące poczucie więzi miedzy lubaczowianami.

Kolory płatów sztandaru biały i czerwony nawiązują do polskich barw narodowych. Prawy płat informuje o fundatorze, którego sztandar jest oficjalnym znakiem reprezentacyjnym. Na płacie zaszczytnym odwołano się do wartości religijnych, umieszczając wizerunek Matki Boskiej Lubaczowskiej. Według tradycji obraz ten pochodzi z drugiej połowy XVII w. Wiele pokoleń mieszkańców Lubaczowa, modląc się przed nim, doznawało szczególnych łask, o czym świadczą licznie zgromadzone wota. Dewiza zapisana w otoku jest modlitwą o wstawiennictwo Matki Boskiej Lubaczowskiej za zamarłych i żyjących lubaczowian. W górnej części umieszczono rok lokacji miasta i datę wykonania sztandaru. Dolna część, poprzez umieszczenie na niej papieskiego herbu i daty, upamiętnienia najważniejsze wydarzenie w dziejach miasta – wizytę Ojca Świętego Jana Pawła II w Lubaczowie. Całość na głowicy wieńczy orzeł, wzbijający się do lotu i zrywający kajdany niewoli. Jest to kopia orła z drzewca sztandaru Związku Obrońców Królewskiego Wolnego Miasta Lubaczowa z 1929r., który przechowywany jest w zbiorach Muzeum Kresów. Postanowiono odwołać się do tego symbolu celem upamiętnienia walki lubaczowian o polskość miasta i niepodległość Ojczyzny.

Opis

Płat sztandaru: kwadratowy, biało-czerwony, obszyty złotą frędzlą.

Awers: Strona oficjalna. Na białym tle w centrum herb miasta Lubaczowa otoczony napisem o treści: „GMINA MIEJSKA W LUBACZOWIE”.

Rewers: Strona zaszczytna. W centrum na czerwonym tle Matka Boska Lubaczowska. Na głowach Marii i Dzieciątka zamknięte korony cesarskie. Obraz okryty złotą sukienką o motywach roślinnych. W otoku dewiza:„MATKO BOSKA LUBACZOWSKA* MÓDL SIĘ ZA NAMI*” U góry daty: 1376-2006. W centrum części dolnej herb papieski i data 2-3 VI 1991.

Drzewce: drewniane, dwuczęściowe. Grot drzewca stanowi mosiężny orzeł osadzony na tabliczce z napisem: „ GMINA MIEJSKA LUBACZÓW”.


Koncepcja i opracowanie: Zenon Swatek, Janusz Burek.










25
LIS

III kolejka
ALPS

30
LIS

XLII zwyczajna sesja
Rady Miejskiej

InspireHub - GIAP

Geoserwis Mapy


NUMERY ALARMOWE
Miejski Zakład Gospodarki
Komunalnej i Mieszkaniowej
+48 16 632 90 95
 

Hydrofornia

  +48 16 632 16 70
 
Oczyszczalnia Ścieków
+48 16 632 26 21
 
Pogotowie wodociągowe
+48 531 019 500
 
Pogotowie kanalizacyjne
+48 730 269 726
+48 730 285 787



realizacja
redakcja
historia
(C) 1998-2017 Urząd Miasta Lubaczów GłównaGłówna PowrótPowrót GóraGóra